Ruski teretni brod „Veliki medved“, poznat i kao „Sparta 3“, potonuo je u Sredozemnom moru nakon niza misterioznih eksplozija, a novi detalji istrage pokrenuli su ozbiljna pitanja o mogućem transportu osetljivog nuklearnog materijala.

Prema informacijama koje prenosi CNN, brod je možda prevozio delove za dva nuklearna reaktora, potencijalno namenjena Severnoj Koreji.

Tri eksplozije pa poziv u pomoć

1

Brod je potonuo 23. decembra 2024. godine oko 60 milja od španske obale.

Prema istrazi, nakon višesatnog usporavanja u španskim vodama brod je iznenada promenio kurs i poslao hitan poziv nakon tri snažne eksplozije na desnoj strani u blizini mašinske prostorije.

U eksplozijama su poginula dva člana posade.

Preostalih 14 mornara spaseno je tokom dramatične akcije španskih spasilačkih službi.

Sumnja na transport delova za nuklearne reaktore

Iako su javni dokumenti teret opisivali kao dizalice, kontejnere i „poklopce šahti“, španske vlasti kasnije su otkrile da je ruski kapetan istražiteljima rekao da brod prevozi „delove za dva nuklearna reaktora slična onima u podmornicama“.

Kapetan Igor Anisimov navodno nije mogao da potvrdi da li se na brodu nalazilo nuklearno gorivo.

Dodatnu pažnju izazvala je činjenica da je državna ruska kompanija Oboronlogistika nekoliko meseci ranije dobila dozvolu za transport nuklearnih materijala.

Ruski ratni brodovi pratili teretnjak

Tokom putovanja „Veliki medved“ pratila su dva ruska ratna broda – „Ivan Gren“ i „Aleksandar Otrakovski“.

Portugalska mornarica potvrdila je da je pratila kretanje konvoja duž evropske atlantske obale.

Nakon što je portugalski nadzor prekinut, usledile su misteriozne eksplozije koje su dovele do potonuća broda.

Novi detonacije i seizmički signali

Španski spasilački timovi uspeli su da se ukrcaju na brod i tada su, prema izvorima CNN-a, pronašli mašinsku prostoriju zapečaćenu.

Iako je brod u početku delovao stabilno, kasnije su registrovane nove eksplozije u njegovoj blizini.

Španska nacionalna seizmička mreža u tom trenutku zabeležila je četiri seizmička signala za koje zvaničnici tvrde da liče na podvodne detonacije.

Nedugo zatim brod je potonuo na dubinu od oko 2.500 metara.

Amerikanci poslali specijalni avion

Incident je dodatno podigao pažnju međunarodne javnosti nakon što je američki avion WC135-R, poznat kao „nuklearni njuškač“, dva puta preleteo područje olupine.

Taj avion koristi se za otkrivanje radioaktivne kontaminacije i analizu nuklearnog otpada u atmosferi.

Američka vojska nije želela da komentariše konkretne detalje operacije, ali je potvrđeno da je misija uključivala „prikupljanje i analizu nuklearnog otpada“.

Sumnje o vezi sa Severnom Korejom

Prema navodima istrage, konačno odredište broda možda je bila severnokorejska luka Rason.

Brod je isplovio ubrzo nakon što je Kim Džong Un poslao severnokorejske trupe kao podršku Rusiji u ratu u Ukrajini.

Zbog svega toga istraga sada pokušava da utvrdi da li je „Veliki medved“ bio deo mnogo šire tajne operacije transporta vojne i nuklearne tehnologije.