Više javno tužilaštvo u Beogradu saopštilo je da je tokom predistražnog postupka povodom smrti studentkinje Milice Živković i požara izazvanog pirotehničkim sredstvima na Filozofskom fakultetu pronađena dokumentacija koja, prema navodima tužilaštva, ukazuje na osnove sumnje da je priča o navodnoj upotrebi "zvučnog topa" bila razmatrana još 22. januara 2025. godine na sastanku Krovne radne grupe za bezbednost organizacije "Studenti u blokadi".

Prema saopštenju VJT, postoje osnovi sumnje da su učesnici tog sastanka i druga za sada nepoznata lica kasnije preduzimali aktivnosti kako bi tokom protesta 15. marta 2025. godine simulirali upotrebu "zvučnog topa" od strane državnih organa, sa ciljem izazivanja panike, straha, nemira i destabilizacije države.

Odgovor "Studenata u blokadi"

Nakon saopštenja tužilaštva, nalog "Studenti u blokadi" naveo je da su uoči protesta razmatrani različiti bezbednosni rizici, uključujući vodene topove, suzavac i zvučne topove, za koje su tvrdili da ih policija poseduje od 2022. godine.

2

Kako su naveli, pominjanje tih sredstava predstavljalo je deo procene mogućih scenarija i dokaz odgovornog pristupa bezbednosti učesnika protesta.

Kako se razvijala priča o "zvučnom topu"

Na sam dan protesta udruženje Eko straža objavilo je fotografije vozila Žandarmerije uz tvrdnju da je reč o vozilu sa "zvučnim topom", da bi kasnije naveli da se zapravo radi o vodenom topu.

1

Tokom petnaestominutne tišine u Ulici kralja Milana došlo je do panike među okupljenima. Novinari sa lica mesta izveštavali su da nisu mogli da utvrde uzrok stampeda, dok su pojedini studenti u blokadi objavili da protest više nije studentski i pozvali građane da se udalje.

3

U večernjim satima usledile su prve tvrdnje na društvenim mrežama da je upotrebljen "zvučni top".

4

Ko je tvrdio da je upotrebljeno akustično oružje

Među prvima se oglasio predsednik stranke SRCE Zdravko Ponoš, koji je tvrdio da je upotrebljen "zvučni top". Kasnije su slične tvrdnje iznosili i drugi opozicioni političari, među kojima Srđan Milivojević, kao i pojedini vojni analitičari i pravnici.

5

Vojni analitičar Aleksandar Radić tvrdio je da se radi o sistemu američke kompanije Genasys, dok je advokat Božo Prelević izjavio da je korišćen uređaj uvezen preko Izraela.

6

Pojedini mediji objavljivali su tekstove u kojima se tvrdilo da je "Vučić pucao narodu u leđa", dok su nevladine organizacije i deo javnosti tražili međunarodnu istragu.

7

Peticije i aktivnosti nevladinog sektora

Pokret Kreni-promeni pokrenuo je peticiju za međunarodnu istragu, navodeći da ju je potpisalo više stotina hiljada građana.

8

Šest organizacija civilnog društva, među kojima su CRTA, Beogradski centar za ljudska prava i YUCOM, prikupile su više hiljada svedočenja građana i podnele krivične prijave.

Britanska organizacija Earshot analizirala je audio-zapise sa protesta, dok je proizvođač sistema LRAD, američka kompanija Genasys, saopštila da dostupni video i audio dokazi ne potvrđuju upotrebu njihovih uređaja.

9

Reakcije zdravstvenih ustanova

Urgentni centar Univerzitetskog kliničkog centra Vojvodine i druge zdravstvene ustanove saopštile su da među pregledanim pacijentima nije bilo slučajeva koji bi ukazivali na posledice dejstva "zvučnog topa".

Naveli su da su simptomi poput glavobolje, pritiska u ušima i uznemirenosti mogli biti posledica buke, pirotehnike ili napada panike.

Šta su utvrdili BIA i FSB

Bezbednosno-informativna agencija saopštila je još 17. marta 2025. godine da njeni pripadnici nisu registrovali prisustvo niti upotrebu takvog sredstva.

Na poziv državnih organa analizu je izvršila i ruska Federalna služba bezbednosti (FSB), koja je zaključila da akustični uređaji tipa LRAD koje poseduju organi Srbije nisu korišćeni tokom protesta.

Nova faza istrage

Nakon pronalaska dokumentacije na Filozofskom fakultetu, Više javno tužilaštvo u Beogradu nastavlja prikupljanje obaveštenja i identifikaciju svih lica koja bi mogla imati veze sa planiranjem događaja i kasnijim javnim tvrdnjama o navodnoj upotrebi "zvučnog topa".

Dalji tok istrage trebalo bi da pokaže da li će navodi iz pronađene dokumentacije dobiti i sudski epilog.