Mongolsko carstvo dostiglo je vrhunac moći u trinaestom i četrnaestom veku, u vreme čuvenog osvajača Džingis Kan. U tom periodu nastalo je najveće kopneno carstvo u istoriji, koje se prostiralo od Kine do istočne Evrope i obuhvatalo veliki deo Azije i delove evropskog kontinenta.

Istoričari opisuju mongolske ratnike kao izuzetno vešte i izdržljive borce. Veći deo života provodili su na konjima, zbog čega su mogli brzo da se kreću i iznenade protivnike. Upravo ta pokretljivost i vojna disciplina omogućile su im da u relativno kratkom periodu osvoje ogromne teritorije.

Surova osvajanja

Mongolska osvajanja bila su poznata po brutalnosti. Gradovi i sela koji bi pružili otpor često su bili potpuno uništavani, a stanovništvo ubijano ili raseljavano. Takva taktika imala je za cilj da zastraši protivnike i spreči dalji otpor.

Prema nekim istorijskim izvorima, Džingis Kan je često pokazivao milost prema onima koji bi se odmah predali, dok je prema onima koji su pružali otpor bio nemilosrdan. Zbog glasina o njihovoj surovosti, mnogi gradovi su se kasnije predavali bez borbe.

Ipak, kao vladari osvojenih teritorija Mongoli nisu uvek nametali svoju religiju ili kulturu. Od pokorenih naroda uglavnom su tražili priznavanje vlasti i redovno plaćanje poreza, ostavljajući lokalne običaje uglavnom netaknutim.

Ogromni gubici stanovništva

Procene govore da je tokom mongolskih osvajanja poginulo više desetina miliona ljudi. U to vreme na planeti je živelo manje od milijardu stanovnika, pa su posledice tih ratova bile ogromne.

U pojedinim delovima Azije broj stanovnika drastično je opao. Na primer, neki izvori navode da je nakon mongolskih napada populacija u Kini značajno smanjena, dok je u Persiji broj stanovnika takođe naglo opao. Iako Mongoli nisu bili jedini uzrok ovih promena, njihove vojne kampanje imale su veliki uticaj na demografiju tog doba.

Mongoli nadomak Evrope

Mongolska vojska stigla je i do centralne Evrope. Njihove snage prodrle su do teritorija današnje Poljske i Mađarske i bile nadomak daljeg osvajanja kontinenta.

Međutim, pohod je iznenada prekinut nakon smrti Ogedej Kan, naslednika Džingis Kana. Prema običajima Mongolskog carstva, vojska je morala da se vrati kako bi učestvovala u izboru novog vladara.

Mongolski napadi na Balkan

Ni Balkan nije bio pošteđen mongolskih napada. Krajem trinaestog veka vojske su prodirale kroz ovaj deo Evrope, a u jednoj bici srpski kralj Stefan Uroš II Milutin uspeo je da porazi bugarsko-mongolske snage.

Da bi izbegao dalju odmazdu, pristao je na formalnu lojalnost Mongolima i poslao svog sina, Stefan Dečanski, kao taoca. Posle više godina zarobljeništva, Stefan je uspeo da pobegne i kasnije odigrao važnu ulogu u istoriji Srbije.

U drugim delovima regiona mongolski napadi ostavili su teške posledice. Pojedine oblasti bile su opustošene, a mnogi gradovi i sela potpuno uništeni. Uprkos tome, Mongolsko carstvo je u narednim vekovima počelo da slabi, a ogromna teritorija se postepeno raspala na više manjih država.