I pored intenzivnih vazdušnih udara, iranske snage nastavljaju da pružaju snažan otpor iz skrivenih položaja, nanoseći ozbiljne gubitke američkim trupama i infrastrukturi. Time je dodatno poljuljana percepcija apsolutne američke vojne dominacije.

Sve više zabrinutosti stiže i iz samih Sjedinjenih Država. Demokratski kongresmen Ted Liju iz 57. okruga upozorio je da aktuelni sukob otvara ozbiljna pitanja o ranjivosti američkih baza širom sveta.

„Ako Iran – drugorazredna vojska – može ozbiljno da ošteti američke baze, to znači da Kina ili Rusija mogu da unište naše baze u inostranstvu.“

Američka vojska je zbog toga primorana da ubrzano menja svoju strategiju i prilagođava se novim oblicima ratovanja.

Američke zalihe municije pod pritiskom

Iako SAD i dalje raspolažu najmoćnijom vojnom silom na svetu, rat protiv Irana značajno opterećuje američke vojne resurse. Centar za strateške i međunarodne studije (CSIS) procenjuje da je potrošeno više od polovine rezervi pojedinih vrsta municije.

Dodatni problem predstavljaju posledice ranijih velikih vojnih isporuka Ukrajini tokom administracije Džoa Bajdena. Prema pisanju britanskog „Gardijana“, broj sistema protivraketne odbrane „Patriot“ smanjen je čak za tri četvrtine.

Stručnjaci procenjuju da će za obnovu pojedinih zaliha biti potrebno između jedne i četiri godine, u zavisnosti od vrste naoružanja.

Napadi razotkrili slabosti američkih baza

Tokom sukoba pogođeno je više američkih vojnih baza na Bliskom istoku, uključujući i ključne sisteme protivvazdušne odbrane. Samo šteta na jednom radarskom sistemu procenjuje se na oko 1,2 milijarde dolara.

Međutim, najveći udar za Vašington predstavlja činjenica da su iranski napadi pokazali koliko su američke instalacije ranjive u savremenim uslovima ratovanja.

Rastuće tenzije sa Kinom i Rusijom

Analitičari CSIS-a upozoravaju da najveća opasnost za SAD možda ne dolazi iz aktuelnog sukoba sa Iranom, već iz mogućnosti istovremenih tenzija sa Rusijom i Kinom.

Pored pitanja Tajvana i dominacije u indo-pacifičkom regionu, Peking negativno reaguje i na američke vojne akcije protiv svojih partnera i energetskih saveznika, poput Irana i Venecuele.

Zbog toga se u Vašingtonu sve glasnije govori o promeni vojne doktrine i ubrzanom jačanju proizvodnje naoružanja. Američka proizvodnja artiljerijske municije već je, prema navodima, utrostručena.

Rat dronovima menja pravila sukoba

Jedan od najvećih izazova za američku vojsku jeste prilagođavanje modernom ratovanju dronovima. Umesto skupih i komplikovanih sistema, fokus se sve više prebacuje na masovnu upotrebu jeftinih bespilotnih letelica i jednostavnijih sistema za presretanje.

Važnu ulogu u toj transformaciji ima program „SkyFoundry“, čiji je cilj razvoj decentralizovane proizvodnje dronova i širenje kapaciteta za njihovu brzu upotrebu.

Stručnjak za strategiju sa Vojne akademije ETH Cirih Marsel Berni smatra da SAD moraju dodatno da ulažu u otpornost svojih lanaca snabdevanja, ali i u fleksibilnije raspoređivanje snaga.

Umesto velikih i lako uočljivih baza, sve više se razmatra razvoj manjih i mobilnijih sistema koje bi protivnik teže mogao da locira i uništi.

Kraj ere apsolutne dominacije?

Američki stručnjak sa Univerziteta u Bonu Filip Adorf ocenjuje da je modernizacija američke vojske postala hitna potreba.

„Precizni inventari su poverljivi. Međutim, mnogi faktori ukazuju na to da Sjedinjene Države favorizuju kratke, intenzivne vojne operacije u odnosu na dugoročne ratove iscrpljivanja“, objašnjava Adorf.

On smatra da aktuelni sukobi jasno pokazuju promenu globalnog odnosa snaga.

„Čini se da je era gotovo nesporne američke nadmoći završena. U budućnosti će otpornost verovatno postati važnija od puke tehnološke superiornosti“, zaključuje Filip Adorf.