DA LI JE FIĆOM PLAĆEN TRST U doba najveće napetosti oko Trsta, potpisano je strateško partnerstvo FIAT-a sa Jugoslavijom

Rikardo Ćivino je u vreme hladnog rata, u FIAT-u bio ovlašćeni pregovarač o saradnji sa zemljama s druge strane "gvozdene zavese".

Josip Broz Tito
Josip Broz Tito, Foto: Shutterstock

Rikardo Ćivino  je u vreme hladnog rata, u FIAT-u bio ovlašćeni pregovarač o saradnji sa zemljama s druge strane "gvozdene zavese".

FIAT je, kao retko koja firma na Zapadu, uspeo da pusti korene u socijalističkom bloku a u tome je, kao što je poznato, najviše uspeha je imao u bvšoj Jugoslaviji. 

Glavna zasluga Ćivina je dogovor o "klonovima" FIAT-a u bivšoj Jugoslaviji. Pregovori o tome su vođeni u vreme napete atmosfere u kojoj je Tito pregovarao s Italijanima i Zapadom koji je stajao iza Rima, o sudbini Trsta, najvažnije luke i najvećeg grada na severu Jadrana u kome su vekovima živeli Italijani, Austrijanci i južni Sloveni.

Ovaj grad, koji su od fašista oslobodili Titovi partizani, predvođeni komunistima, smatran je ne ne samo kao ratni plen, nego i strateško mesto koje zbog svoge položaja, istorije i etničkog sastava, više pripada Titovoj, probedničkoj Jugoslaviji nego fašističkoj Italiji koja je izgubila rat. Do danas se u kolektivnom pamćenju održala parola "Trst je naš"... Napeta atmosfera oko Trsta rezrešena je tek 1963. a tzv. Osimski sporazumi, tj. ugovor o Trstu, stupili su na snagu 1977.

U najnapetijoj atmofosferi otimanja oko Trsta postignut je sa Beogradom načelni sporazum, nezvanično i kompenzacioni, da FIAT pomogne Srbiji u razvoju auto-industrije u Kragujevcu, gradu koji je u Srbiji imao jednu od najdužih industrjskih tradicija.

Pregovore o tome sa Titovim političarima i generalima vodio je Ćivino, inače, veoma sposoban i svestran diplomata - pregovarač, đak i miljenik italijanskog predsednika Luiđija Enaudija. Upravo tada, 1954, kada su odnosi oko Trsta bili najzaoštreniji i kada su konvoji tenkova išli ka granici sa Italijom, Ćivino je postigao sporazum o proizvodnji “fiata 600”, kod nas popularnog "fiće", u Kragujevcu . 

Izložba
Izložba "fića" i "vespe", Foto: Alo / E Stock Aleksandar Nalbant

Posle više odlaganja zbog napetosti između Beograda i Rima oko Trsta, potpisano je i počelo da se razvija strateško industrijsko partnerstvo FIAT-a i Jugoslavije, u čemu je glavnu ulogu s naše strane imao Kragujevac.

Ubrzo posle potisivanja sporazuma o civilnoj upravi u Trstu, 5.juna 1954, potpisan je sporazum sa italijanskim automobilskim gigantom o prozvodnji u Kragujevcu modela FIAT- 600 (tj. 750, poznatijeg kao "fica"). Usledila je potom licenca proizvodnja tzv “tristaća” (FIAT 1300) a 1971. kragujevačka "Zastava" je počela proizvodnju modela “zastava 101” na bazi “fiat-a 128”, a potom i sasvim domaćeg modela "jugo" koji je izvožen u SAD i to ne u malim količinama. Potom je lansiran 90-ih i model "florida" ali je već tada proizovdnja automobila u Kragujevcu pala sa nekadašnjih preko 200.000 na manje od pedesetak hiljada godišnje.

Povezane vesti

Najčitanije - Alo.rs

Najnovije - Alo.rs

Vip - Alo.rs

Galerije

Najbolji video klipovi