Počela da planinari sa 66 godina, a u 91. godini osvojila Fudži: Proslavila je i 100. rođendan, a njena priča i danas inspiriše svet

Američka planinarka, poznata pod nadimkom „baka Vitni“, počela je da osvaja planinske vrhove tek u šezdesetim godinama, a avanture je nastavila i duboko u desetoj deceniji života.

Najstarija žena na vrhu Fudžija

Dana 24. jula 1987. godine, kada je imala 91 godnu, popela se na vrh Fudžija i tako postala najstarija žena koja je u to vreme ostvarila ovaj podvig.

Kruks je godinama gradila svoju reputaciju kroz planinarenje, fizičku aktivnost i ljubav prema prirodi. Njeni uspesi privukli su veliku pažnju javnosti, a postala je inspiracija ljudima različitih generacija. Prema pisanju portala Adventist Today, radila je i kao medicinska istraživačica, a zalagala se za zdravu ishranu, uključujući vegetarijanski način života.

Rođena je kao Hulda Hen 19. maja 1896. godine u kanadskoj pokrajini Saskačevan, a kasnije se preselila u Loma Lindu u Kaliforniji. Preminula je 23. novembra 1997. godine, u 101. godini, ostavljajući za sobom nasleđe koje povezuje planinarenje, zdrav život i rad za zajednicu.

Čak 23 puta osvojila vrh planine Vitni

Kruks nije počela da se bavi planinarenjem kao mlada sportistkinja. Ljubav prema boravku na otvorenom razvila se nakon što ju je suprug, doktor Semjuel Kruks, podstakao da više vremena provodi u prirodi. Posle njegove smrti, 1950. godine počela je da planinari, postepeno prelazeći sa kratkih šetnji na duže i zahtevnije ture.

Prvi put se uspešno popela na vrh planine Vitni 1962. godine, kada je imala 66 godina. U narednim decenijama na ovaj vrh vratila se ukupno 23 puta, a prema biografskim zapisima, osvajala ga je sve do 91. godine.

Upravo zbog tih podviga dobila je nadimak „baka Vitni“. U istom periodu popela se i na 97 drugih planinskih vrhova, pokazujući da njene avanture nisu bile vezane samo za jednu planinu.

Kruks je prešla i čuvenu stazu Džon Muir, dugu oko 341 kilometar, koja prolazi kroz planinski lanac Sijera Nevada u Kaliforniji. Umesto da celu rutu pređe odjednom, završila ju je u etapama tokom pet godina.

Njeni uspesi privukli su pažnju javnosti i istaknutih ličnosti. Upoznala je američkog predsednika Ronalda Regana, a pojavila se i u popularnoj emisiji „The Tonight Show Starring Johnny Carson“. Njena sve veća popularnost pomogla je da se skrene pažnja na značaj fizičke aktivnosti i u poznijim godinama.

U 91. godini se popela na 4.000 metara

Dana 24. jula 1987. godine, Kruks se popela na vrh planine Fudži u Japanu. Zapamćena je kao najstarija žena koja je ostvarila ovaj podvig.

Fudži je visok 3.776 metara i predstavlja jedan od najpoznatijih prirodnih simbola Japana. Uspon podrazumeva strme deonice, promenljive vremenske uslove i veliki fizički napor zbog nadmorske visine.

Kruks je uspon ostvarila uz podršku japanske reklamne kompanije Dentsu. Fotografija na kojoj se nalazi na vrhu zabeležila je ovaj trenutak i dodala međunarodnu dimenziju njenim planinarskim dostignućima.

Do tada je iza sebe već imala decenije planinarskog iskustva, brojne uspone na planinu Vitni i istraživanje drugih kalifornijskih vrhova. Osvajanje Fudžija pokazalo je da ni u desetoj deceniji života nije odustajala od zahtevnih ciljeva.

Njen podvig učvrstio je reputaciju uzora starijim osobama. Umesto da se povuče iz fizičkih aktivnosti kada je dostigla godine u kojima mnogi usporavaju tempo, nastavila je da planinari i podstiče druge da više vremena provode u prirodi.

Verovala je u zdravu ishranu i aktivan život

Pored planinarenja, Kruks je veliki deo života posvetila proučavanju ishrane i promovisanju zdravih navika. Sa 18 godina postala je lakto-ovo vegetarijanka, što znači da nije jela meso i ribu, ali je konzumirala mlečne proizvode i jaja.

Diplomirala je na Univerzitetu Loma Linda 1927. godine, gde je studirala dijetetiku. Kasnije je radila kao medicinska istraživačica za Mer vina Hardinga, tadašnjeg dekana Škole javnog zdravlja na ovom univerzitetu. Bavila se istraživanjima vegetarijanske ishrane, a tokom šezdesetih godina zajedno sa Hard ingom objavila je i naučne radove.

U njenu čast, 1991. godine u Loma Lindi otvoren je park koji nosi njeno ime — Hulda Crooks Park. U njemu se nalazi bronzana statua izrađena prema fotografiji na kojoj planinari na Vitniju. Prikazana je sa šeširom širokog oboda i štapom za hodanje.

Po ovoj planinarki nazvan je vrh Kruks Pik, u blizini planine Vitni. Vrh je 1990. nazvan po njoj - Vitni, piše Parade.