Ruski izviđački sateliti mogli su da imaju ključnu ulogu u napadima na naftnu i vojnu infrastrukturu Saudijske Arabije, pokazala je istraga agencije Asošiejted pres (AP), zasnovana na analizi satelitskih podataka i razgovorima sa obaveštajnim i regionalnim zvaničnicima.

Švajcarska kompanija AURORAH Geosignal Intelligence analizirala je 40 raketnih i napada dronovima koje su od 1. jula do 19. oktobra izveli jemenski Huti i oružane grupe iz Iraka povezane sa Iranom.

Rezultati su pokazali isti obrazac u svih 40 slučajeva: ruski državni i vojni sateliti nadletali su područja koja su kasnije napadnuta, i to danima pre i posle udara.

Osnivač kompanije AURORAH Navaf Obeid izjavio je da je utvrđeno potpuno poklapanje između aktivnosti satelita i napada na zemlji.

Sateliti se gomilali iznad naftovoda, a onda su udarili dronovi

Jedan od najupadljivijih primera dogodio se u septembru, kada su dronovi lansirani iz Iraka pogodili tri pumpne stanice na strateškom saudijskom naftovodu Istok–zapad.

Reč je o infrastrukturi dugoj približno 1.200 kilometara, koja Saudijskoj Arabiji omogućava transport nafte do Crvenog mora, zaobilazeći Ormuski moreuz.

Upravo zbog toga ovaj naftovod ima izuzetan značaj u trenutku kada su pomorski putevi za izvoz energenata iz Persijskog zaliva ugroženi sukobima.

Prema podacima kompanije AURORAH, još od jula je primećena povećana koncentracija 11 ruskih izviđačkih satelita iz serije Kosmos 2600 iznad tri dela naftovoda.

Njihova aktivnost dodatno je pojačana neposredno pre napada 10. septembra, kada su pogođene pumpne stanice i poremećen transport nafte.

Pogođen italijanski borbeni avion

Samo nedelju dana kasnije usledio je još jedan napad koji je privukao pažnju istražitelja.

Huti su gađali vazduhoplovnu bazu Kralj Fahd u saudijskom gradu Taifu, a tom prilikom oštećen je italijanski borbeni avion Eurofighter Typhoon, smešten u hangaru.

Posebno je zanimljivo to što je pogođen italijanski avion, dok saudijske letelice koje su se nalazile u istoj bazi nisu bile meta tog udara.

Istražitelji smatraju da takva preciznost otvara pitanje da li su napadači raspolagali detaljnim obaveštajnim podacima o rasporedu aviona unutar baze.

Kompanija AURORAH utvrdila je da je tokom perioda od 72 sata oko napada na naftovod i vazduhoplovnu bazu aktivnost ruskih satelita iznad tih područja bila približno 50 odsto veća u odnosu na nivo zabeležen u julu.

U priču umešana i Kina?

Prema navodima AP-a, trojica zvaničnika, među kojima su jedan saudijski predstavnik i visoki pripadnik pokreta Huti, kao i jedan privatni obaveštajni analitičar, izjavili su da su iranski saveznici imali koristi od ruskih obaveštajnih podataka, ali i određenih kineskih kapaciteta.

Saudijski zvaničnici tvrde da su iranski savetnici analizirali prikupljene podatke i prosleđivali ih oružanim grupama koje izvode napade.

Jedan zvaničnik upoznat sa saudijskim istragama rekao je da su ruski satelitski podaci korišćeni i tokom ranijih iranskih udara na američke objekte u regionu.

Među pomenutim metama nalaze se vazduhoplovna baza Princ Sultan, gde je u martu teško oštećen američki izviđački avion, kao i objekat CIA unutar kompleksa američke ambasade u Rijadu.

Saudijski istražitelji takođe tvrde da su u raketama i dronovima korišćenim tokom pojedinih napada pronađene komponente ruskog i kineskog porekla.

Rat se više ne vodi samo na zemlji

Prema istraživanju, ruski sateliti primećeni su i iznad lokacija povezanih sa napadima Huta na teritoriji Jemena.

Među njima su predsednička palata u Adenu i obližnji komandni centar saudijske koalicije, kao i regrutni centar u provinciji Šabva, gde je u napadu poginulo 75 novoprimljenih pripadnika bezbednosnih snaga.

Visoki predstavnik Huta izjavio je za AP da iranski savetnici na terenu pružaju podatke za izbor ciljeva na osnovu informacija dobijenih iz ruskih satelitskih sistema.

Ipak, kompanija AURORAH naglašava da nije neposredno presrela komunikaciju kojom bi bilo potvrđeno da su ruski satelitski podaci prosleđeni napadačima.

Njeni zaključci zasnivaju se na obrascima kretanja satelita i njihovom poklapanju sa vremenom i lokacijama napada.

Uprkos tome, podaci otvaraju ozbiljna pitanja o razmerama vojne i obaveštajne saradnje Rusije i Irana.

Ukoliko se tvrdnje o prosleđivanju podataka potvrde, to bi značilo da oružane grupe koje raspolažu relativno jeftinim dronovima i raketama mogu da koriste obaveštajne mogućnosti jedne od najvećih svetskih vojnih sila.

Takva kombinacija mogla bi značajno da promeni odnos snaga na Bliskom istoku, jer preciznost napada sve više zavisi ne samo od samog oružja već i od informacija koje napadači dobijaju pre njegovog lansiranja.

Izvor: Associated Press