Navršava se 20 godina od referenduma na kojem je Crna Gora obnovila državnu nezavisnost i izašla iz zajednice sa Srbijom. Na referendumu održanom 21. maja 2006. godine, za samostalnu Crnu Goru glasalo je 55,5 odsto birača, dok je 44,5 odsto podržalo opstanak zajedničke države sa Srbijom.

Iako su od tada prošle dve decenije, rasprave o istorijskim, političkim i nacionalnim posledicama te odluke i dalje traju. Među javnim ličnostima koje su se protivile razdvajanju Srbije i Crne Gore bio je i poznati novinar, vojni komentator i diplomata Miroslav Lazanski.

Smatrao da razdvajanje nije bilo u interesu oba naroda

Lazanski je tokom godina više puta ukazivao da ne vidi ozbiljne geopolitičke razloge zbog kojih bi Srbija i Crna Gora morale da budu odvojene države. Smatrao je da je odluka o razdruživanju pre svega bila politički proces, a ne istorijska nužnost.

Prema njegovom viđenju, zajednička država imala je značaj ne samo sa istorijskog i nacionalnog aspekta, već i u pogledu položaja Srbije i Crne Gore na Balkanu.

Referendum koji i danas izaziva polemike

Referendum iz 2006. godine ostaje jedna od najvažnijih političkih prekretnica u novijoj istoriji regiona. Dok pristalice nezavisnosti smatraju da je njime ostvarena višedecenijska težnja Crne Gore za samostalnošću, protivnici i danas ukazuju na duboke podele koje su postojale među građanima.

Zbog toga se i danas često podseća na stavove političara, intelektualaca i javnih ličnosti koji su se protivili odvajanju, među kojima je bio i Lazanski.

Tema koja ne gubi na značaju

Dvadeset godina kasnije odnosi Srbije i Crne Gore prolaze kroz različite faze, ali pitanje referenduma i dalje ostaje jedna od tema koja izaziva najviše emocija u javnosti.

Upravo zato se u godini velikog jubileja ponovo pominju reči Miroslava Lazanskog, koji je smatrao da su Srbija i Crna Gora kroz istoriju bile mnogo više od običnih susednih država i da njihovo razdvajanje nije donelo odgovore na sva pitanja koja su tada otvorena.