Razlog zbog kojeg se stotine kitova okupljaju na istom mestu i dalje nije potpuno jasan.

Fotograf Kris Falouz i njegova supruga Monik 30. decembra 2025. godine zabeležili su neverovatan prizor uz zapadnu obalu Južne Afrike. U jednom danu videli su čak 304 grbava kita, što predstavlja najveće zabeleženo okupljanje ove vrste.

kitovi

Neeobično ponašanje kitova

Kitovi su izranjali, ronili i iskakali iz vode, stvarajući impresivne stubove prskanja. Pojedini primerci dugački su između 15 i 18 metara.

Ovakve grupe, koje čini najmanje 20 kitova i koje se zajedno zadržavaju nekoliko sati, postaju sve češće. Istraživači su od 2015. do 2022. godine zabeležili 239 takvih okupljanja, a od 2022. godine viđaju ih još češće, gotovo tokom cele godine.

Naučnici smatraju da je reč o relativno novom ponašanju. Da su se ovakva okupljanja dešavala i ranije, verovatno bi postojali zapisi o njima. Međutim, u starim dokumentima, uključujući zapise iz vremena intenzivnog lova na kitove, uglavnom se pominju grupe od 10 do 15 jedinki.

Zanimljivo je da se u ogromnim grupama gotovo uvek nalaze mladi kitovi, dok se mladunci i odrasle jedinke u reproduktivnom dobu pojavljuju znatno ređe. Grupe pritom nisu stalne: kitovi se okupljaju, razdvajaju i ponovo spajaju tokom nekoliko sati. Istraživači veruju i da dolaze iz različitih populacija koje žive u udaljenim delovima okeana.

kitovi 2

Naučnici imaju nekoliko teorija

Jedno od mogućih objašnjenja krije se u hrani. Uz zapadnu obalu Južne Afrike nalazi se Benguelska struja, gde se tokom leta na površinu podiže hladna voda bogata hranljivim materijama. To podstiče razvoj planktona i privlači velike količine račića, krila i sitnih riba kojima se kitovi hrane. Jednom grbavom kitu potrebno je više od tone hrane dnevno, pa je za okupljanje tolikog broja jedinki neophodna izuzetno bogata ponuda.

Klimatske promene mogle bi da budu još jedan važan deo slagalice. More oko Antarktika, tradicionalnog letnjeg hranilišta grbavih kitova na južnoj hemisferi, postaje toplije, a smanjuje se i morski led od kojeg zavisi opstanak krila, važnog izvora hrane za ove životinje.

Istraživači razmatraju i mogućnost da kitovi sarađuju u potrazi za hranom. Grbavi kitovi poznati su po tehnici u kojoj zajedno stvaraju zavese od mehurića kako bi okružili jata plena i lakše ih uhvatili. Moguće je da slična saradnja postoji i među kitovima uz obalu Južne Afrike, ali za to su potrebna dodatna istraživanja.

I dalje nije poznato ni šta se događa kada se ogromne grupe raziđu. Naučnici su 2025. godine označili nekoliko jedinki kako bi pratili njihovo kretanje, ali još pokušavaju da utvrde da li se kitovi potom sele ka Antarktiku, ostaju uz afričku obalu ili odlaze na neka druga područja

Za sada je jasno samo jedno: povratak grbavih kitova promenio je život u okeanu, ali njihovo neobično okupljanje otvara nova pitanja na koja nauka tek treba da odgovori, piše Science Focus.