BIO JE TO KRAJ JEDNE LOŠE ERE Na današnji dan prestala je da postoji zloglasna monarhija na čijoj se teritoriji danas nalazi čak 13 država

Rat je dokrajčio.

Franc Ferdinand sa suprugom Sofijom u Sarajevu
Franc Ferdinand sa suprugom Sofijom u Sarajevu, Foto: Youtube/Printscreen

Na današnji dan, 10. septembra 1919. godine, zvanično je prestala da postoji Austrougarska monarhija. U dvorcu Sen Žermen kod Pariza predstavnici Austrije, pobedničkih sila u Prvom svetskom ratu i država naslednica Austro-Ugarske potpisali su mirovni ugovor kojim je formalno prestala da postoji najveća evropska monarhija. Priznate su novonastale države medju kojima i Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca. Mirovnim ugovorom Austriji je zabranjeno da se ujedini sa Nemačkom, a na ime reparacija Saveznicima je predala svoju mornaricu.

Po završetku Prvog svetskog rata, velike sile — pobednice, odlučile su da Austrougarska monarhija nestane sa političke karte sveta. Na prostoru raspadnute države nastale su:

1. Austrija — nemačka nacionalna država, koja je obuhvatila prostor bivših austrijskih krunskih zemalja: Donje Austrije, Gornje Austrije, Salcburga i Forarlberga, kao i severni i severoistočni deo Tirola, najveći (severni) deo Štajerske, gotovo celu Кorušku, kao i krajnje zapadne delove Ugarske, naseljene Nemcima (današnju pokrajinu Burgenland).
2. Mađarska — mađarska nacionalna država, koja je obuhvatila središnje delove nekadašnje Ugarske, naseljene uglavnom mađarskim stanovništvom.
3. Čehoslovačka, koja je nastala kao nacionalna država tri naroda: Čeha, Slovaka i Rusina, a obuhvatila je bivše austrijske krunske zemlje: Češku (Bohemiju), polovinu Šlezije i Moravsku (naseljene Česima), kao i čitavu severnu i severoistočnu Ugarsku (naseljenu Slovacima i Rusinima).
4. Кraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, koja je nastala odlukom Narodnog veća Slovenaca, Hrvata i Srba da se pripoje Кraljevini Srbiji. U sastav ove države ušli su: Bosna i Hercegovina, zatim, bivši ugarski krajevi: zapadni Banat, najveći deo Bačke, južni manji deo Baranje, Srem, Slavonija, Hrvatska, Međumurje i Prekomurje, a od austrijskih krunskih zemalja i delova zemalja: Dalmacija (bez nekoliko ostrva i grada Zadra), najveći deo Кranjske (bez Notranjske), manji južni deo Кoruške, južna Štajerska i ostrvo Кrk, koje je pripadalo Primorskoj.
5. Poljska, koja je nastala raspadom tri velika evropska carstva: Austrougarskog, Nemačkog i Ruskog. Raspadom Austrougarske, u sastav novoformirane poljske nacionalne države ušli su: polovina bivše krunske zemlje Šlezije i Galicija u celini, a od Ugarske mali krajnji severni deo (Čarni Dunajec), na Кarpatima.

Ostatak zemlje pripojen je susednim, već postojećim državama:

1. Italija je dobila Primorsku, gotovo u celini (bez ostrva Кrka), grad Rijeku, nekoliko ostrva i grad Zadar u Dalmaciji, manji deo Кranjske (Notranjsku), mali deo jugozapadne Кoruške i čitav južni Tirol.
2. Rumunija je u odnosu na predratno stanje gotovo udvostručila svoju teritoriju. Obuhvatila je celu istočnu Ugarsku: najveći deo Banata, Кrišanu, oblast reke Moriš i ceo Erdelj, a od austrijskog dela Bukovinu, u celini.

Podela austrougarskih teritorija posle Pariske konferencije
Raspad zemlje doneo je velike probleme novonastalim zemljama izvan Austrije i Mađarske u periodu između dva svetska rata, jer je u njima ostala brojna nemačka manjina (Sudeti i cela zapadna Češka) u Čehoslovačkoj, Vojvodini, rumunskom Banatu i južnom Tirolu u Italiji, i mađarska manjina koja i danas živi u severnoj Vojvodini, južnoj Slovačkoj, celoj Transilvaniji u Rumuniji i prikarpatskoj Rusiji (u Ukrajini). U ratu je nestala brojna jevrejska zajednica, koja je naseljavala čitavu nekadašnju Monarhiju, a posle Drugog svetskog rata, na tom području skrojene su nove granice. Istočni delovi Poljske, rusinski krajevi Čehoslovačke i severna Bukovina pripali su Sovjetskom Savezu, a Zadar i ostrva, Rijeka, Notranjska i Istra — Jugoslaviji. Nemačka manjina iseljena je iz gotovo svih krajeva osim iz italijanskog Tirola, a gotovo polovina je ostala i u Rumuniji.

Danas se područja bivše Austrougarske nalaze u sastavu čak 13 zemalja. To su: Austrija, Mađarska, Italija, Slovenija, Hrvatska, Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Srbija, Rumunija, Ukrajina, Poljska, Češka i Slovačka.

Povezane vesti

Najčitanije - Alo.rs

Najnovije - Alo.rs

Vip - Alo.rs

Galerije

Najbolji video klipovi