Uznemirujući snimci koji su se pojavili u ponedeljak prikazuju brutalno postupanje prema pripadnicima jemenskog pokreta Huti, koje su, prema dostupnim navodima, snage uz podršku Saudijske Arabije pregazile oklopnim vozilima nakon što su se predali.

Na snimcima se vide scene koje otvaraju ozbiljna pitanja o mogućim ratnim zločinima, dok sukobi u Jemenu ulaze u novu, izuzetno krvavu fazu.

Sve se događa tokom velike ofanzive vladinih snaga, čiji je cilj ponovno uspostavljanje kontrole nad moreuzom Bab el Mandeb, jednim od najvažnijih prolaza za međunarodni pomorski saobraćaj.

Podigli ruke da se predaju, a onda je vozilo krenulo pravo na njih

1

Na prvom snimku, koji se proširio društvenim mrežama, vidi se grupa boraca Huta kako podiže ruke u znak predaje.

Umesto zarobljavanja, usledila je scena koja izaziva užas.

Oklopno vozilo kreće prema pobunjenicima i prelazi preko njih, dok se čuje kako vozač uzvikuje „Alahu ekber“, odnosno „Bog je veliki“.

Drugi snimak prikazuje još jedan brutalan prizor. Nekoliko ranjenih pobunjenika leži na zemlji sa podignutim rukama, ali oklopno vozilo prelazi i preko njih.

Na trećem snimku borci Huta nalaze se u plitkoj vodi, dok ih oklopno vozilo vuče. Na osnovu objavljenih kadrova deluje i da su pojedini pobunjenici upucani.

Ove scene pojavile su se u trenutku kada vladine snage, uz snažnu podršku Saudijske Arabije, pokušavaju da potisnu Hute sa obale Crvenog mora.

Teško kršenje Ženevskih konvencija

Postupanje prikazano na snimcima otvorilo je ozbiljno pitanje kršenja međunarodnog humanitarnog prava.

Ženevske konvencije iz 1949. godine, koje je Jemen ratifikovao, izričito zabranjuju napade na borce koji više ne učestvuju u neprijateljstvima.

To obuhvata vojnike koji su položili oružje i predali se, kao i ranjenike koji nisu sposobni da nastave borbu.

Takvi borci imaju status osoba izvan borbe, odnosno hors de combat, i moraju biti zaštićeni bez obzira na to kojoj zaraćenoj strani pripadaju.

Namerno gaženje predatih ili onesposobljenih boraca, ukoliko se okolnosti prikazane na snimcima potvrde, predstavljalo bi teško kršenje pravila ratovanja i mogući ratni zločin.

2

Pakao nad Sanom: Saudijski avioni zasuli položaje Huta

Dok su uznemirujući snimci obilazili društvene mreže, jemenske snage pokrenule su veliku ofanzivu protiv pobunjenika koje podržava Iran.

Žestoke borbe izbile su u ponedeljak, a saudijski avioni izveli su udare na položaje Huta, uključujući najmanje jednu lokaciju u Sani, glavnom gradu Jemena koji je pod kontrolom pobunjenika.

Iznad grada podigli su se gusti stubovi dima, dok su se sukobi širili duž obale Crvenog mora i oko grada Taza.

Jemenski vojni izvori rekli su za britanski „Telegraf“ da je operacija počela talasima saudijskih vazdušnih napada, nakon čega su vladine kopnene snage krenule prema moreuzu Bab el Mandeb.

Prema navodima snaga koje podržava Saudijska Arabija, od zore je izvedeno više od 1.000 vazdušnih udara.

Obe zaraćene strane prijavile su velike gubitke.

Bitka za moreuz kroz koji prolaze nafta i gas

Glavni cilj ofanzive jeste Bab el Mandeb, strateški prolaz koji povezuje Crveno more sa Adenskim zalivom i Indijskim okeanom.

Ovaj uski pomorski koridor od ogromnog je značaja za međunarodnu trgovinu, posebno za transport nafte i prirodnog gasa.

Huti su prošlog meseca, tokom iznenadnog prodora duž obale, uspeli da zauzmu područje moreuza i nekoliko važnih lokacija.

Njihovo napredovanje dovelo je do dodatne zabrinutosti za bezbednost brodova koji koriste ovaj pravac.

Vladine snage sada pokušavaju da potisnu pobunjenike i ponovo otvore prostor za sigurniji pomorski saobraćaj.

Jemenske snage tvrde: Zauzeli smo Bab el Mandeb!

Brigadni general Madžid al Nuzajli, portparol snaga koje podržava Saudijska Arabija, saopštio je da su vladine trupe zauzele velike delove područja Dubab, koje dominira prilazima strateškom moreuzu.

Prema njegovim rečima, vojska je učvrstila kontrolu nad ovim područjem, dok su pojedine opkoljene grupe Huta pokušale da pobegnu čamcima.

Al Nuzajli je akciju opisao kao stratešku ofanzivnu operaciju u kojoj su korišćeni savremeni vojni kapaciteti.

Ubrzo se oglasio i jemenski ministar odbrane, koji je saopštio da su vladine snage u potpunosti preuzele kontrolu nad moreuzom Bab el Mandeb i ostrvom Majun.

Operacija je deo šire vojne kampanje pod nazivom „Zora Jemena“, koju je međunarodno priznata vlada najavila u nedelju.

Huti su, međutim, saopštili da nastavljaju da pružaju otpor i negirali tvrdnje protivnika o napredovanju vladinih jedinica.

Pala i strateška luka Moka, vojska nastavlja prodor

Kako je padala noć, snage koje podržava Saudijska Arabija objavile su da su zauzele i strateški obalski grad Moku.

Reč je o istorijskoj luci za trgovinu kafom, po kojoj je poznata i kafa moka.

Huti su ovaj grad zauzeli prošlog meseca, tokom brzog napredovanja duž crvenomorske obale.

Provladina novinska agencija Saba prenela je tvrdnje vojnih izvora da su vladine jedinice ponovo uspostavile kontrolu nad gradom, zapadno od provincije Taiz, i da sada rade na obezbeđivanju zauzetog područja.

Prema istim navodima, vojska nastavlja napredovanje ka severu, prema gradovima Jahtul, Džiran, Mausidž i Al Havha.

Krvavi sukobi bez naznaka smirivanja

Dok obe strane iznose tvrdnje o rezultatima borbi, stanje na zapadu Jemena ostaje izuzetno napeto.

Huti insistiraju da njihova odbrana nije slomljena, dok vladine snage tvrde da su ostvarile ključne teritorijalne dobitke i preuzele kontrolu nad pomorskim prolazom.

U međuvremenu, objavljeni snimci navodnog gaženja predatih i ranjenih pobunjenika bacili su dodatnu senku na ofanzivu.

Osim vojnih i strateških posledica sukoba, sada se otvara i pitanje odgovornosti za postupanje prema zarobljenicima, posebno imajući u vidu da su osobe koje se predaju zaštićene međunarodnim humanitarnim pravom.

Upozorenje: Video-snimci sadrže izuzetno uznemirujuće scene nasilja.

Izvor: The Telegraph / Saba