Severnoamerička komanda vazdušne odbrane (NORAD) podigla je borbene avione nakon što su ruske vojne letelice otkrivene u blizini teritorije Aljaske.

Prema saopštenju NORAD-a, dva ruska vojna aviona tipa Tupoljev Tu-142 primećena su kako lete u međunarodnom vazdušnom prostoru unutar zona za identifikaciju protivvazdušne odbrane (ADIZ) Aljaske i Kanade. Tupoljev Tu-142 je sovjetsko-ruski pomorski izviđački i protivpodmornički avion namenjen dugim patrolnim misijama iznad mora.

Kao odgovor na ovu situaciju, NORAD je pokrenuo opsežnu vazdušnu operaciju presretanja. U akciju su upućena dva američka lovca F-35, dva lovca F-22, četiri tankera KC-135 za dopunu goriva u vazduhu, jedan avion E-3 AVAKS koji služi kao sistem za rano upozoravanje i kontrolu iz vazduha, dva kanadska borbena aviona CF-18, kao i jedan tanker CC-150.

Iz NORAD-a su naglasili da ruski avioni nisu ušli u suvereni vazdušni prostor ni Sjedinjenih Američkih Država ni Kanade. Takođe su istakli da se ovakve aktivnosti ruskih aviona u zoni identifikacije protivvazdušne odbrane Aljaske i Kanade dešavaju redovno i da se trenutno ne smatraju direktnom pretnjom. Tačna lokacija susreta u vazduhu nije objavljena.

ADIZ predstavlja međunarodni vazdušni prostor koji se nalazi između granica suverenih vazdušnih prostora država. Prema objašnjenju NORAD-a, ova zona postoji kako bi sve letelice bile pravovremeno identifikovane u interesu nacionalne bezbednosti.

U poslednjih nekoliko godina zabeležen je veći broj incidenata u kojima su ruski vojni avioni leteli u blizini vazdušnog prostora država članica NATO-a, što je dodatno povećalo napetosti između Rusije i zapadne vojne alijanse.

Tako je 19. februara NORAD takođe podigao borbene avione nakon što su u blizini Aljaske otkriveni ruski ratni avioni tipa Tu-95, Suhoj Su-35 i avion za rano upozoravanje Antonov A-50.

Tom prilikom NORAD je u operaciju presretanja poslao dva lovca F-16, dva lovca F-35 i četiri aviona KC-135 za dopunu goriva.

Slični incidenti zabeleženi su i ranije. U septembru su Sjedinjene Američke Države podigle borbene avione kako bi presrele ruske bombardere Tu-95 i lovce Su-35 u aljaskoj ADIZ zoni. Tokom prethodnog meseca NORAD je čak četiri puta u jednoj nedelji presreo ruski izviđački avion Iljušin Il-20.

U septembru 2024. godine NORAD je objavio video snimak na kojem se vidi ruski borbeni avion kako leti na svega nekoliko metara od američkog aviona u zoni aljaske ADIZ.

Takođe, u julu 2024. godine američke snage presrele su i ruske i kineske bombardere koji su zajedno ušli u aljasku ADIZ zonu, što je bio prvi zabeležen slučaj da su ruske i kineske vojne letelice zajednički delovale u tom području.

NORAD je osnovan 1957. godine kao zajednička operativna komandna organizacija Kanade i Sjedinjenih Američkih Država sa ciljem zaštite vazdušnog prostora dve države.

Na čelu ove organizacije nalazi se general američkog vazduhoplovstva Gregori M. Giljot, kojeg zajednički imenuju predsednik Sjedinjenih Američkih Država i premijer Kanade.

NORAD koristi složen sistem višeslojne odbrane koji obuhvata mrežu satelita, radarske sisteme na zemlji i u vazduhu, kao i borbene avione koji omogućavaju otkrivanje, identifikaciju i praćenje letelica u severnoameričkom vazdušnom prostoru.

U svom poslednjem saopštenju agencija je poručila da ostaje potpuno spremna da upotrebi čitav niz raspoloživih sredstava kako bi zaštitila vazdušni prostor Severne Amerike.