Iznad Severnog pola već počinje da se formira novi polarni vrtlog, jedan od važnih faktora koji utiču na zimsko vreme na severnoj hemisferi. 

Meteorološki modeli već pokazuju zahlađenje u stratosferi, dok se istovremeno očekuje promena kretanja vetrova i porast pritiska u višim slojevima atmosfere. Dodatni faktor je i razvoj snažnog fenomena El Ninjo u Pacifiku, koji bi mogao da utiče na ponašanje polarnog vrtloga.

Ako tokom zime dođe do njegovog većeg poremećaja ili naglog stratosferskog zagrevanja, posledice bi mogle da se osete i mnogo južnije od Arktika – kroz prodore veoma hladnog vazduha, obilnije snežne padavine i snažne zimske oluje u pojedinim delovima Evrope i Severne Amerike.

polarni vrtlog

Polarni vrtlog nije oluja koja se vidi na vremenskoj karti, već ogroman sistem snažnih vetrova koji se tokom zime formira visoko iznad polarnih oblasti. Njegova uloga je, između ostalog, da zadržava veoma hladan arktički vazduh oko Severnog pola.

Najjednostavnije je zamisliti ga kao veliki prsten snažnih vetrova koji okružuje Arktik. Kada je stabilan i snažan, hladan vazduh uglavnom ostaje zarobljen na severu. Međutim, kada vrtlog oslabi ili se deformiše, hladan vazduh može da se „izlije“ prema jugu.

Jedan od najznačajnijih poremećaja je takozvano naglo stratosfersko zagrevanje (SSW). Tada temperatura u stratosferi za samo nekoliko dana može da poraste za nekoliko desetina stepeni. Istovremeno raste pritisak, a snažni vetrovi polarnog vrtloga mogu znatno da oslabe ili čak promene pravac.

Takav događaj može da poremeti uobičajenu cirkulaciju atmosfere i poveća mogućnost prodora hladnog vazduha prema nižim geografskim širinama.

Ipak, važno je naglasiti da poremećaj polarnog vrtloga ne znači automatski da će svuda uslediti jaka zima – njegov uticaj zavisi od brojnih drugih faktora i može se razlikovati od regiona do regiona.

vreme 1

Zahlađenje u stratosferi obično počinje tokom avgusta, a posebno se ubrzava u septembru i oktobru. Kako se severni polarni region sve više hladi, raste razlika u temperaturi između Arktika i južnijih, toplijih oblasti. To pogoduje formiranju snažnog sistema vetrova oko Severnog pola – polarnog vrtloga.

Najnoviji podaci pokazuju da se hlađenje iznad i oko Severnog pola već odvija. Na visini od oko 30 kilometara počinje da se formira hladno jezgro, što je jedan od znakova razvoja novog polarnog vrtloga.

Za sada on počinje sezonu snažno, ali dugoročne prognoze ukazuju da bi situacija mogla da se promeni kako zima bude odmicala. Upravo zato meteorolozi posebnu pažnju obraćaju na njegovo ponašanje tokom sredine zime, piše severe-weather.eu.