Mesto gde je sniman "Petrijin venac" krije posebnu tajnu, evo gde se nalazi ovaj rudnik i zašto bi trebalo da ga posetite

Rudarsko naselje Senjski rudnik, neće vam ponuditi prelepe plaže, hotele sa pet zvezdica, nebodere, velike saobraćajnice...

Rudnik, zlato, srebro
Rudnik, zlato, srebro, Foto: Shutterstock

Ono što će vam dati jeste da vidite i osetite vreme koje je negde stalo u kasnim pedesetim godinama, stare kuće i zgrade, ali pre svega retki aktivni rudnik mrkog uglja, njegov lift star 93 godine koji podiže i spušta iz zemlje rudare, parnu mašinu napravljenu 1872. godine u Gracu, sa drvenim zupčanicima koja je jedinstvena u svetu po tome što kao pogon koristi jedino vodenu paru, kao i Muzej ugljarstva ponos ovog malog srpskog naselja, jedinstvenog u svetu.

Rudarsko naselje Senjski Rudnik izgrađeno je na šumovitim brdima iznad kompleksa rudnika uglja. Naselje je tipično za industrijske zajednice kasnog 19. i ranog 20. veka, a očuvane su stambene zgrade, škola, Dom kulture, crkva, zgrada železničke stanice, restoran i bolnica. Nalazi se u istočnoj Srbiji, 150 kilometara udaljen od Beograda u opštini Despotovac. Okružen je planinama i brdima bogatim bukovom, hrastovom i borovom šumom, kao i planinskim rekama. Ovaj bajkoviti pejzaž u blizini je čuvenih srednjevekovnih manastira Manasije i Ravanice, arheoloških lokaliteta iz rimskog perioda Idimum i Horeum Margi, prelepih pećina, vodopada i termalnih izvora.

senjski rudni
senjski rudni, Foto: Youtube /Print scren

Muzej ugljarstva u Senjskom rudniku, jedinstven u zemlji, a čak i u svetu! Počeo je sa radom davne 1980. godine i danas predstavlja centar muzejskog kompleksa Grada rudara sa orginalnom postavkom na oko 500 kvadrata, koja oslikava istoriju rudarstva na ovim prostorima dugu više od 160 godina. Realizacija projekta rehabilitacije Senjskog Rudnika i transformacija Muzeja ugljarstva u savremeni nacionalni centar nasleđa započeta je u junu 2009. godine. Projekat podržava ministarstvo kulture Republike Srbije, Evropska Unija i Savet Evrope.

Prvi rudarski štrajk kod nas je bio u Senjskom rudniku 6. avgusta 1903. godine. Zbog tog štrajka taj dan je proglašen danom rudara. U muzeju su prikazani eksponati od 3. i 4. veka pa sve do danas. Imaju izuzetno lepe zbirke lampi za osvetljavanje u jamama, pa sve do kopačkog alata, motike, lopate, krampove, kolica, burad, a sve eksponate prate i fotografije. Najstariji eksponati datiraju iz 3. i 4. veka, a najvrednija je svakako olajna lampa za osvetljavanje, kao i motike i lopate iz tog perioda.

Senjski Rudnik, osnovan 1853. godine, najstariji je aktivni rudnik mrkog uglja u Srbiji i predstavlja najstariju očuvanu industrijsku oblast. U periodu od izgradnje železnice 1892. godine, koja je povezala ovaj rudnik uglja sa centralnom Srbijom, do početka II svetskog rata 1941. godine, Senjski Rudnik je bio jedna od najperspektivnijih oblasti u zemlji.

senjski rudnik
senjski rudnik, Foto: Youtube /Print scren

Kompleks se sastoji iz Aleksandrovog potkopa,najstarijeg rudarskog okna izgrađenog 1853. godine i pomoćnih zgrada - upravna zgrada sagrađena 1860. godine, radionica i kovačnica sagrađena 1922. godine i centralnog magacina izgrađenog 1930. godine, u kome se danas nalazi zgrada Muzeja ugljarstva. U sastavu rudarskog kompleksa nalazi se i danas aktivno rudarsko okno jame “Senjski Rudnik” izgrađeno je 1898. godine. U periodu između 1922. i 1925. godine ovo rudarsko okno bilo je opremljeno gvozdenim izvoznim tornjem, umesto starog drvenog tornja, i parnom mašinom proizvedenom 1872. godine. Parna mašina je u Senjski Rudnik doneta iz rudnika Vrdnik, u dobrom je stanju i još uvek radi.

Lift sa drvenim zupčanicima od grabovine, a koji se pokreće na vodenu paru, u Senjskom rudniku već 93 godine bezbedno i bez prestanka spušta rudare u rudarsku jamu i izvlači ih na svetlost dana. Lift je kao kulturno dobro od velikog značaja i pod zaštitom je države. Reč je o parnoj mašini, koja je napravljena 1872. godine u Gracu, sa drvenim zupčanicima, a koja još radi i bezbedno spušta i izvozi rudare iz jame.

Ova parna mašina je jedinstvena u svetu po tome što kao pogon koristi jedino vodenu paru, a pokreću je zupčanici od grabovog drveta, koji su lako zamenljivi pa rudari u svakom trenutku mogu bezbedno da siđu u jamu i iz nje izađu. Toranj se sastoji od dva lifta koji služe za prevoz radnika i lakšeg materijala spuštajući se u jamu na dubinu od 150 metara.

Treba podsetiti da je u Senjskom rudniku  snimljen film i televizijska serija „Petrijin venac“, u režiji Srđana Karanovića, po istoimenom delu književnika i akademika Dragoslava Mihailovića.

Srbija ima nešto što sigurno druge zemlje u svetu nemaju, a to je Senjski rudnik! Od srca savetujemo da posetite ovo mesto, jer je definitivno retko kako po svom izgledu tako i po svojoj rudarskoj istoriji. Tamo se nikome ne žuri, jer je vreme za oko 400 ljudi bukvalno stalo.

Povezane vesti

Najčitanije - Alo.rs

Najnovije - Alo.rs

Vip - Alo.rs

Galerije

Najbolji video klipovi