Mađarove „Žakline“: Mediji kao oružje za rušenje vlasti – od Orbana do Vučića, isti scenario

Zloupotreba medija kao oružja, tj. militarizacija medija (media weaponization), postala je popularan termin za vreme prvog mandata predsednika SAD Donalda Trampa od 2016. do 2020. godine. Tramp je tada, vrlo precizno, mejnstrim medije pod kontrolom velikih korporacija duboke države (močvare) ocenjivao kao „fake news“ (lažne vesti). Sporan je bio način njihovog rada i očito uključivanje novinara u političku kampanju u ulozi aktivista koji imaju prostor za manipulaciju publikom. Trampov „rat“ protiv militarizovanih krajnje levičarskih mejnstrim medija razbuktao se u drugom mandatu koji je u toku.

Jednako kao u SAD, militarizaciju medija na najgori mogući način imali smo priliku da vidimo u Srbiji kroz stvaranje tajkunske televizije - N1, Nova S, Danas, Radar pod kontrolom Junajted grupe, kojima su se pridružili i neki lokalni mediji. Čist politički aktivizam predstavljen je kao vrhunski profesionalizam i novinarska etika.

Sve to, ali i mnogo više od toga viđeno je i u Mađarskoj, koja postaje lakmus-papir za dešavanja u Srbiji. Uostalom, šta nam o opozicionom angažmanu Žakline Tatalović, Danice Vučenić, Mladena Savatovića, Jelene Obućine... govori činjenica da je najmanje 20 „novinara“ i medijskih radnika pre izbora, u kampanji i nakon stvaranja vlade Petera Mađara postalo direktno deo njegove stranke Tisa, izbornog štaba, ministarstava, javnog servisa pod njegovom kontrolom?

Takvi „nezavisni i profesionalni novinari“ sve vreme su stvarali manipulativnu sliku u kojoj je dehumanizacija Viktora Orbana i Fidesa dobila epske razmere, dovoljno velike da Tisa i Mađar na izborima osvoje dvotrećinsku većinu u parlamentu.

Ista vrsta dehumanizacije i stvaranja revolucionarne atmosfere na ivici građanskih sukoba, tj. građanskog rata, fabrikovanje lažnih afera i spinovanje, u Srbiji traje godinama. O pojedinim „novinarima“ tajkunske televizije, poput Žakline Tatalović, otvoreno se govorilo kao o kandidatima opozicione tzv. studentske liste na izborima. Zbog toga je nakratko i Nacistička N1 morala da se ogradi od nje, kako se govorilo u etru, shvatajući da to neće imati dobar odjek, s obzirom na to da relevantna istraživanja javnog mnjenja, kao i interna istraživanja blokaderske liste, pokazuju da je SNS u velikoj prednosti i u poziciji da uprkos svemu pobedi 25. oktobra.

Spisak „novinara“, a zapravo propagandista duboke države, koji su preko rada u „nezavisnim medijima“ došli u poziciju da kreiraju državnu politiku i da vladaju javnim servisom u Mađarskoj, govori u prilog tezi da se ni u Srbiji propaganda sa tajkunsko-terorističke lažovizije ne širi za džabe i bez lukrativnog cilja „novinara“.

Nemački kapital i luksemburška televizija: „RTL vlada“ Petera Mađara

Brojni mađarski mediji bliski bivšem suverenističkom premijeru Viktoru Orbanu i njegovom Fidesu trenutnu vladu Petera Mađara i Tise nazivaju „RTL vlada“. Radio-televizija Luksemburg (RTL) je jedna od najpoznatijih evropskih privatnih medijskih grupacija, koja trenutno posluje i ostvaruje medijski uticaj u Nemačkoj, Francuskoj, Mađarskoj, Luksemburgu, Španiji, a donedavno i u Belgiji, Holandiji i Hrvatskoj.

RTL je u potpunosti u vlasništvu nemačke kompanije Bertelsman, čije je sedište u Giterslohu i koja ima oko 80.000 zaposlenih u oko 50 država sveta. Svoje poslovanje su pokušali da prošire i na Srbiju i to u dva navrata, 2006. i 2018. godine. Oba puta su pokušali da pokrenu kanale koji bi imali nacionalnu frekvenciju, ali im je to onemogućeno.

Njihov kanal u Mađarskoj pokrenut je 1997. godine pod imenom RTL Klub. Od samog početka RTL je, u skladu sa svojom decenijskom istorijom i poreklom od Radio Luksemburga, gajio imidž kreatora kulturne scene. Istorijski je to bila njihova uloga, dok je s druge strane bio Radio Slobodna Evropa/Sloboda, političko krilo medijske hobotnice usmereno prema Sovjetskom Savezu i drugim komunističkim zemljama u Evropi i svetu.

Sa protokom vremena RTL se u Mađarskoj sve više uključivao i u informativni sektor, pronalazeći ciljne grupe u delu stanovništva koje je po svaku cenu htelo otklon od komunizma i globalizaciju, članstvo u EU, NATO i drugim organizacijama. U skladu s tim, RTL je u borbi protiv Viktora Orbana i pre izbora 2022. godine, a posebno ove godine, odigrao ključnu ulogu, predstavljajući mejnstrim udarnu pesnicu opozicije pod kontrolom duboke države.

Ono što je zanimljivo, glavni kanal RTL-a u Mađarskoj pod nadzorom je domaćeg regulatornog tela, dok su svi ostali kanali te kuće na mađarskom jeziku pod nadzorom ALIA, luksemburškog regulatora. Dozvolu ALIA za emitovanje, podsećamo, imaju i N1 i NOVA S, a nisu registrovani u Srbiji, iako se ovde emituju.

Ni to što su pod nadzorom domaćeg regulatora, nije sprečilo „novinare“ mađarskog RTL-a da se istaknu po kreiranju antipatriotskog sentimenta u biračkom telu. Predvodnici te priče su danas medijska pesnica novog mađarskog režima duboke države. Za sada se direktno u politici i državnoj upravi Tise aktiviralo čak 9 njih.

Reporteri, voditelji, urednici RTL-a – aktivisti duboke države u novom odelu

Žolt Tarkanji je najpoznatiji od svih aktivista u ulozi „novinara“ koji su danas deo vlasti u Mađarskoj. Imao je poprilično zanimljiv razvojni put. Poreklom je iz Debrecina i često ističe kako je vezan za taj grad. Doduše, vezan je i za list Debreciner, koji su mađarski mediji označili kao list koji su direktno kroz grantove finansirali USAID i Soroševa fondacija. Za vreme svog rada na RTL-u Tarkanji ih je, kako su tvrdili mediji bliski Orbanu, direktno podržavao i usmeravao.

Bio je reporter i urednik Hir TV dok je kanal zadržavao blago antiorbanovski stav. Nakon što su ga preuzele snage bliske Fidesu, Tarkanji je prešao na veliku scenu, na RTL, gde je bio u ulozi reportera, a najviše je upamćen po prisustvu konferencijama za novinare Vlade, premijera i ministara.

Najznačajniji momenat u njegovoj novinarsko-aktivističkoj karijeri desio se kada je kreirao aferu „Pegaz“ u Mađarskoj, manipulišući pitanjima i odgovorima predsednika parlamentarnog Odbora za odbranu i sprovođenje zakona Lajoša Kose.

Kosa je tada, kako je isticano na RTL-u i drugim opozicionim medijima, priznao da je Mađarska nabavila sporni izraelski špijunski softver i da se on koristi u skladu sa zakonom i odlukom sudova. Naravno, Kosa je samo rekao da u nabavci nije ništa sporno, ne potvrđujući da je ona realizovana. Tarkanji je od njegovog odgovora kreirao čitavu aferu.

Softver „Pegaz“ je isti onaj na osnovu kojeg je blokaderska sekta pokušala da stvori aferu navodnog prisluškivanja studenata, članova i blokaderskih aktivista. Na konferenciji za medije koju su održali dominirali su predstavnici SHARE fondacije i Građanskih inicijativa NVO sektora duboke države, koji su ubeđivali javnost da je došlo do nelegalnog prisluškivanja. Treba se setiti i toga da su pre te „afere“ militarizovani mediji duboke države to isto tvrdili za svoje kolege iz pojedinih portala, poput BIRN-a.

Dakle, u kreiranju afere u Srbiji su učestvovali NVO sektor, „istraživački“ portali koje plaća USAID, a sve to je mesecima pre toga kao „novinarsko pitanje“ postavljala Žaklina Tatalović. U Mađarskoj je par godina ranije bila potpuno ista organizacija afere, samo u realizaciji „novinara“ Tarkanjija.

Sa početkom obojene revolucije u Mađarskoj Tarkanji je u julu 2025. godine izašao iz RTL-a, koji mu je poželeo sreću i direktno ušao u Mađarovu Tisu kao šef medijskog krila partije.

Na izborima za poslanike u aprilu ove godine je izabran i to iz izborne jedinice Hajdu-Bihar 1 u Debrecinu, gde je pobednik i poslanik iz te jedinice četiri godine ranije bio upravo Lajoš Kosa, od kojeg je Tarkanji stvorio aferu „Pegaz“.

Nakon obrazovanja vlade Petera Mađara postao je državni sekretar u Ministarstvu saobraćaja i investicija. Politički aktivizam i kreiranje afera se zaista isplate, pa čak i na štetu sopstvenih sugrađana koji postanu epicentar te afere i zbog toga izgube sve – kao što je Tarkanji uradio Kosi.

Tarkanjijev kolega Nandor Horvat na RTL-u je radio od 2014-2024. godine. Bavio se unutrašnjom politikom i izveštavanjem iz parlamenta. Od 2024. pa do izbora radio je u drugim opozicionim medijima, a u toku izborne kampanje 2026. godine radio je za 24.hu, naklonjen Tisi, koji je objavljivao pre svega video-reportaže iz izborne noći, izjave funkcionera itd.

Za njegovo ime se, za razliku od Tarkanjija, ne vezuju velike afere, ali je značajno to da je nakon pobede Tise na izborima izabran da upravlja medijskim predstavljanjem parlamentarne grupe partije Tisa u mađarskoj Skupštini.

Vanda Sondi je televizijska novinarka, reporterka i voditeljka koja je postala portparol Mađarove Vlade i zamenica državnog sekretara u Kabinetu premijera. Pre rada na RTL-u (2014-2026. godine) bila je zaposlena u više medija, ali se u RTL-u istakla performansima i izbacivanjima iz Parlamenta, nakon što bi napravila incident. Iz Parlamenta je izbačena najmanje tri puta. Posebno je aktivna bila u kampanji i kreiranju narativa u korist Tise.

Nakon izbora formalno je imenovana za zamenicu državnog sekretara u kabinetu premijera, uz druge dve portparolke vlade Evu Mađar (RTL) i Anitu Kebel (ATV). Sve tri su u početku radile „besplatno“, a nakon imenovanja objavljeno je da će im plate biti oko 1,65 miliona forinti, što je više od 4.500 evra.

Eva Mađar je na RTL-u bila od 1999. godine i prošla je zajedno sa tom televizijom kroz sve promene u kojima je dala doprinos. Poslednja kampanja za dolazak na vlast Tise bila je i najburnija. Mađarova je istakla da joj je čast što i zvanično prelazi iz medija u državnu upravu, a RTL joj je poželeo sreću i izrazio zadovoljstvo takvim raspletom.

Aleksandra Kečmar je radila na RTL-u od 2018. godine da bi postala portparolka za saradnju sa medijima kabineta premijera nakon izbora. Njen kolega Balaž Litauski je u RTL-u radio 14 godina, da bi sada postao šef odeljenja za medije ministarstva energetike i privrede.

RTL nije za novu Vladu dao samo novinare, reportere i prezentere, već i menadžment, što svemu daje još opskurniji izgled. Judit Gros je bila deo RTL-a do 2024. gde je radila kao zamenica generalnog direktora zadužena za digitalnu oblast. Od juna je poverenik za poslove reforme javnog servisa, gde je određena da sprovede čistku u javnoj Radio-televiziji i da izabere novo rukovodstvo. Iz privatne firme, u nemačkom vlasništvu, prešla je u državni javni servis u kojem odlučuje o svemu.

Lajoš Oršoš je na RTL-u radio 18 godina, i to kao asistent urednika, voditelj snimanja, pa i u organizaciono-strateškom sektoru. Nakon odlaska iz RTL-a prešao je u NVO sektor. Danas je šef komunikacija Ministarstva društvenih odnosa i kulture.

Na kraju, Šandor Norbert Peči je takođe nekoliko godina radio u RTL-u i to kao referent za medije i vođa grupe za odnose sa medijima. To ga je preporučilo da postane šef medijskog odeljenja Ministarstva saobraćaja i investicija.

Ista antipatriotska linija u Srbiji: Tajkunski mediji u službi duboke države

Saznanje da je Žaklina Tatalović trebalo da bude kandidat tzv. studentske liste svedoči o tome da je u Srbiji pripremljen isti scenario kao u Mađarskoj. Štaviše, činjenica da je udarna pesnica propagande duboke države u Mađarskoj medijska kuća u vlasništvu Nemaca, dodatno je zanimljiva ako u jednačinu ubacimo i saznanje da su tzv. studentsku listu u Srbiji kreirali upravo Nemci.

To nisu saopštili srpski mediji ili funkcioneri vlasti, već ljudi koji su viđeni kao kandidati, a intervencijom Nemaca i stvarnih kreatora te liste izbačeni sa nje – Milo Lompar i Dejan Mirović. U svojim nastupima po objavljivanju imena kandidata za poslanike njih dvojica su otvoreno govorili o razlozima zbog kojih je BND intervenisao u njihovom slučaju.

Mnogi „novinari“ RTL-a u Mađarskoj bili su povezani sa strukturama bivše vlasti pre Fidesove vlade iz 2010. godine i to je dodatno značajno ako znamo da su Lompar i Mirović kao neposredne kreatore liste označili Bojana Pajtića i Dušana Petrovića, bivše funkcionere žute kuge – Demokratske stranke.

Prožimanje obojenih revolucija u Srbiji i Mađarskoj se najbolje i vidi u tom odnosu propagandnih mašinerija prema vlastima. U Mađarskoj je, kao i u Srbiji, kreiran antikorupcijski narativ uz afere poput pomilovanja u slučaju navodnog napastvovanja dece, gde je udareno na hrišćansko-konzervativni kurs Fidesa i Orbana. U Srbiji je za povod uzeta tragedija u Novom Sadu, na velikom graditeljskom projektu, gde je udareno direktno na narativ vlasti o tome koliko su saobraćajnica izgradili i infrastrukture obnovili za 14 godina vladavine.

Nije beznačajno ni to što je povod za obojenu revoluciju u Srbiji bila tragedija baš na železničkoj stanici Novi Sad koja je deo infrastrukturnog projekta revitalizacije pruge Beograd-Budimpešta.

Jedina mala razlika u odnosu na Mađarsku je postojanje antisrpske kampanje u Srbiji. Mađarska nema Republiku Srpsku, iako je Orban otvoreno podržavao, i nema teritorijalni problem sa teroristima kao Srbi na Kosovu i Metohiji. Mađarska nema ni generala Ratka Mladića, a ni teške optužbe da je počinila ono što se nije dogodilo u Srebrenici.

Sve to je u slučaju propagande tajkunskih televizija  u Srbiji bio dodatni plus i povod za cepanje srpskog društva na dva dela. General Ratko Mladić je najstrašnije vređan sa tih kanala, nazivan ratnim zločincem i genocidašem, a nezapamćeno posećena sahrana najstrašnije osuđena.

Tajkunska televizija je dala nemerljiv doprinos promociji tzv. genocida u Srebrenici, kada se direktno uključila u kampanju povodom britansko-nemačke rezolucije u UN kojom je trebalo da označe Srbe kao genocidan narod. Njihovo učešće u napadima na Republiku Srpsku najbolje se ogledalo u kreiranju afere „glasači iz Srpske“, kada su Srbi zapadno od Drine označeni kao oni koji su „pokrali“ izbore u Beogradu.

Sve to je rađeno bez ikakvih dokaza, samo da bi se razbilo srpsko nacionalno biće. Na kraju, odnos te televizije prema Kosovu i Metohiji je takav da su neprestano kriminalizovali Srbe sa severa pokrajine dajući oružje u ruke Aljbinu Kurtiju i šiptarskim teroristima. Kritika državne politike pretvorila se u otvoreno stavljanje na stranu secesionista i terorista.

Sve to je kandidovalo glavne eksponente propagande, reportere, voditelje i urednike da nakon izbora na kojima bi pobedila tzv. studentska lista svoju agendu unesu i u državne institucije. U Mađarskoj se dešava upravo to ovih dana. Osim toga, u Mađarskoj u institucije otvoreno ulaze „novinari“ koji su radili za medije finansirane od strane duboke države, Soroša i USAID-a. U Srbiji će se desiti isto to, ukoliko nekim čudom blokaderi uzmu većinu.

Novinar medija za koji se navodi da ga finansiraju Soroš i NED postao ministar

Peter Mađar je prema političkim aktivistima iz RTL-a koji su se lažno predstavljali kao novinari, bio izuzetno darežljiv. Ipak, nisu loše prošli ni drugi aktivisti koji su pristali na to da šire propagandu u korist duboke države i Tise.

Jednu od najviših funkcija dobio je Balint Ruf, urednik i voditelj sa jutjub kanala Partizan, koji direktno finansiraju NED, German Marshall Fund, Fondacija za demokratiju i pluralizam, Soroš i Rokfeler fondacije. Pre rada na Partizanu bio je već šef kabineta ministra životne sredine 2006-2007. godine. Ispostavilo se da je jedan od ključnih saradnika Petera Mađara, u rangu Anite Orban, gde je postavljen za ministra koji rukovodi Kabinetom premijera.

Spomenuta Anita Kebel u Vladu na mesto portparolke došla je iz televizije ATV. Kontroverzna kuća je povezana sa protestantskim pastorom Šandorom Nemetom i njegovom pentekostalnom Crkvom vere, koja je praktično vlasnik ATV-a. Šandor Nemet se iz sopstvenih razloga u jednom trenutku pozicionirao kao politički protivnik Viktora Orbana i to iz razloga optužbi za utaju poreza, jer je ATV praktično lično prisvojio, iako je vlasništvo crkve, koja na prihode plaća porez od samo 1 odsto. Samim tim, Nemet je sam sebi preko ofšor kompanija prodao televiziju i na tome još i zaradio.

Iz ATV-a je u novu mađarsku vladu došao i Balaž Bodač, koji je postao šef vesti privreme uprave javnog servisa.

Iz medija 24. hu došao je Norbert Kuštanci, bivši glavni urednik, koji je vodio i medij pod nazivom Zoom.hu, veoma sličan i po sadržaju Zoomeru, koji je vrlo aktivan u obojenoj revoluciji u Srbiji. Bio je takođe asistent, tj. savetnik za komunikaciju evroposlanice Ane Donat iz pokreta Momentum, koji je ostao upamćen po paljenju baklji u mađarskom parlamentu.

Samo dve nedelje ranije u susret blokaderskom skupu 15. marta, Miloš Jovanović i Radomir Lazović su palili baklje u srpskoj Skupštini, nakon čega je poslanica Jasmina Obradović doživela moždani udar. Povređena je poslanica Jasmina Karanac, a trudna Sonja Ilić u 8. mesecu je jedva sačuvala trudnoću i život sina Gavrila.

Atila Kiš-Kalnoki je sportski novinar na 24.hu koji je postao državni sekretar za sport u Ministarstvu unutrašnjih poslova. Iz nekog razloga Peter Mađar je morao da zaposli aktiviste među novinarima čak i u odeljenja koja se bave sportom.

Đerđ Kerenji je radio u više „nezavisnih radio stanica“, među kojima se ističe Radio Slobodna Evropa do zatvaranja filijale u Mađarskoj. Postavljen je na mesto glavnog urednika Radio Košut u privremenoj upravi javnog servisa. Određen je za medijsku čistku nepodobnih.

Sofija Mesaroš, čovek iz „tame“, poznata je kao stvarni urednik više medija duboke države, a postala je šef onlajn odeljenja javnog servisa u privremenoj upravi.

Kakva bi to nova i „nezavisna“ vlada bila bez predstavnika „nezavisnih novinarskih udruženja“? Njihov predstavnik je Mikloš Hargitai, koji je sada član Nezavisnog tela za javne medije, a pre toga je bio u nekim medijima i telima.

Kao član medijskog saveta za nadzor (ekvivalent REM-a) postavljena je Judit Bea Bodrogi, pravnica i advokat za ljudska prava sa Londonske škole ekonomije. Ekspert je za tzv. SLAPP tužbe, u vezi sa kojima je i u Srbiji pravljena afera.

Imena novinara-aktivista u Mađarskoj nam ne znače puno. Mnogo je važnije to šta su i za koga radili pre nego što su ušli u strukture sistema, a i na koji način, sa kojim zaslugama su se tu našli. U svim ovim ljudima koje je angažovao Peter Mađar i njegova Tisa moguće je prepoznati novinare-aktiviste tajkunsko-terorističke lažovizije. Žaklina Tatalović je samo najočitiji i najvidljiviji primer. Srpsko iskustvo prve obojene revolucije 5. oktobra 2000. godine govori da se propaganda širi iz najočitijih ličnih interesa.

Svakodnevne laži - afere poput Jovanjice, za koju je dokazano da je laž; lažna afera zvučni top; lažno prebijanje do smrti nepostojećeg deteta u Valjevu; nazivanje pokušaja spaljivanja živih ljudi u Novom Sadu – incidentom ili pravdanje spaljivanja prostorija SNS-a u Valjevu rečima da se „ne dešava ništa, osim što se pale prostorije“, deo su istog propagandnog lanca „lažnih vesti“ koje proizvode militarizovani mediji „močvare“. Domaći uposlenici „močvare“ su nastavak onoga što smo videli u Mađarskoj.

Eventualna pobeda tzv. studentske liste u Srbiji takve aktiviste bi dovela u srce sistema, a onda bi se desilo rastakanje nacionalnog bića, ponosa i ekonomije. To su već radili, to svakodnevno najavljuju.